DSI สรุปสำนวนคดี “สแกนม่านตาแลกเหรียญดิจิทัล” ส่ง ป.ป.ช. ไต่สวน ม.157 จนท.รัฐ–ฝ่ายการเมือง 6 ราย ปม MOU ดีอีฯ–บริษัทสิงคโปร์

กรมสอบสวนคดีพิเศษ (กรมสอบสวนคดีพิเศษ) สรุปสำนวนคดีพิเศษที่ 148/2568 กรณีธุรกิจสแกนม่านตาแลกเหรียญคริปโต ภายใต้โครงการ Worldcoin ซึ่งเกี่ยวข้องกับการจัดทำบันทึกความเข้าใจ (MOU) ระหว่างกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กับบริษัท Prime Opportunity Fund VCC ประเทศสิงคโปร์ ก่อนส่งสำนวนให้คณะกรรมการ ป.ป.ช. ไต่สวนข้อเท็จจริงเจ้าหน้าที่รัฐและฝ่ายการเมือง รวม 6 ราย ฐานความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157
ประเด็นสำคัญในสำนวน

ขั้นตอนทำ MOU เร่งรัดผิดปกติ
คณะตรวจสอบข้อเท็จจริงของกระทรวงดีอีฯ ชี้ว่า การจัดทำและลงนาม MOU ใช้เวลาเพียง 3 วัน (25–27 มี.ค. 67) ทั้งที่กระบวนการปกติมักใช้เวลา 3–6 เดือน และเรื่องไม่ได้ผ่านกองกฎหมาย แต่กลับไปดำเนินการผ่านกองการต่างประเทศ

ลงนามย้อนหลัง
พบว่า ประเสริฐ จันทรรวงทอง (ตำแหน่งขณะนั้น รมว.ดีอี) ลงนามให้ความเห็นชอบเอกสารวันที่ 29 มี.ค. 67 ภายหลังพิธีลงนาม MOU วันที่ 27 มี.ค. 67 แล้ว ถูกตั้งข้อสังเกตว่าไม่เป็นไปตามหลักการราชการ

เงื่อนไขทรัพย์สินทางปัญญา (IP)
ใน MOU ระบุว่า IP ที่เกิดจากโครงการเป็นของผู้พัฒนา 100% ไม่ใช่ของรัฐหรือถือร่วม ซึ่งเป็นประเด็นที่ควรเสนอ ครม. พิจารณา แต่ไม่มีการดำเนินการดังกล่าว

โครงการลักษณะ Sandbox ไม่เป็นไปตามขั้นตอนกฎหมาย พบว่าโครงการนำร่องถูกเขียนขึ้นก่อนกรอบกฎหมายรองรับ เชื่อมโยงโครงการสแกนม่านตา ก็DSI ตรวจพบความเชื่อมโยงกับการเก็บข้อมูลอัตลักษณ์บุคคลคนไทยกว่า 1.2 ล้านราย ผ่านเครื่องสแกนม่านตา และเส้นทางผลประโยชน์จากเหรียญดิจิทัลจากต่างประเทศ อาจเข้าข่ายความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 และกฎหมายสินทรัพย์ดิจิทัล มีการเข้าตรวจค้นบริษัทในเครือ TIDC และสถานที่เกี่ยวข้อง ยึดเครื่องสแกนม่านตา 4 ชุด เพื่อตรวจสอบแหล่งจัดเก็บฐานข้อมูล

รายชื่อผู้ถูกแจ้งพฤติการณ์ถึง ป.ป.ช. (รวม 6 ราย)
ประเสริฐ จันทรรวงทอง อดีต รมว.ดีอี
นายวัลลภ รุจิรากร อดีตเลขานุการ รมว.ดีอี
นายวิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ อดีตปลัดดีอี
นายณัฐพล ณัฏฐสมบูรณ์ อดีตรองปลัดดีอี
ผอ.กองการต่างประเทศ กระทรวงดีอี
เจ้าหน้าที่กระทรวงดีอี

ขณะเดียวกัน กรณีของนายโอภาส เฉิดพันธุ์ ผู้บริหารบริษัทในเครือ TIDC ถูกพิจารณาความเกี่ยวข้องในส่วนความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 รวมอยู่ในสำนวนที่ส่งให้ ป.ป.ช. เช่นกัน
ขั้นตอนต่อจากนี้

เมื่อสำนวนถึง ป.ป.ช. แล้ว จะเป็นอำนาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ว่าจะรับไต่สวนเองทั้งหมด หรือส่งบางส่วนกลับให้ DSI ดำเนินการต่อ
เช้าวันนี้ DSI ได้นำส่งสำนวน 6 กล่อง 10 แฟ้ม เอกสารกว่า 5,000 แผ่น ให้ ป.ป.ช. จ.นนทบุรี เรียบร้อยแล้ว